Meerderheid van stemmen: volstrekt, absoluut, gewoon en gekwalificeerd
Een volstrekte of absolute meerderheid betekent meer dan de helft van de uitgebrachte stemmen. Een gekwalificeerde meerderheid is een hogere drempel, zoals twee derde. Voor een statutenwijziging in een vereniging is volgens de wet ten minste twee derde van de uitgebrachte stemmen nodig, tenzij de statuten anders bepalen.
De begrippen op een rij
| Begrip | Betekenis |
|---|---|
| Volstrekte meerderheid | Meer dan de helft van de uitgebrachte stemmen. |
| Absolute meerderheid | Hetzelfde als volstrekte meerderheid. |
| Gewone meerderheid | In de praktijk meestal ook meer dan de helft. Soms bedoelt men: meer stemmen voor dan tegen. Kijk hoe uw statuten het woord gebruiken. |
| Gekwalificeerde meerderheid | Een hogere drempel dan de helft, zoals twee derde, drie kwart of vier vijfde. |
| Relatieve meerderheid | Bij een keuze uit meerdere kandidaten of opties: wie de meeste stemmen krijgt, ook als dat minder dan de helft is. |
Belangrijk is altijd de vraag: de helft van wat? Van de uitgebrachte stemmen, van de aanwezige leden of van alle leden? Dat maakt veel uit.
Volstrekte meerderheid: rekenvoorbeelden
Bij een volstrekte meerderheid telt u de uitgebrachte stemmen en deelt u door twee. Het voorstel is aangenomen als het aantal stemmen voor daarboven ligt.
- Er zijn 120 stemmen uitgebracht. De helft is 60. Nodig: 61 stemmen voor.
- Er zijn 75 stemmen uitgebracht. De helft is 37,5. Nodig: 38 stemmen voor.
- Het staakt: 60 voor en 60 tegen. Er is geen meerderheid, dus het voorstel is niet aangenomen. Wat er bij staken van stemmen gebeurt, staat vaak in de statuten.
Een volstrekte meerderheid is dus altijd een kwestie van tellen. Het is niet genoeg dat er meer stemmen voor dan tegen zijn als er ook veel blanco stemmen zijn en die volgens uw statuten als uitgebracht gelden. Dan kan een voorstel met meer voor dan tegen toch niet worden aangenomen.
Let op wat u als uitgebracht telt. Of blanco stemmen en onthoudingen meetellen, bepaalt mee of een voorstel het haalt. Daarover meer in blanco stemmen en onthouden.
Gekwalificeerde meerderheid: rekenvoorbeelden
Bij een gekwalificeerde meerderheid geldt een hogere drempel. Rond altijd naar boven af.
- Twee derde van 90 uitgebrachte stemmen is 60. Nodig: 60 stemmen voor.
- Twee derde van 100 uitgebrachte stemmen is 66,67. Nodig: 67 stemmen voor.
- Drie kwart van 80 uitgebrachte stemmen is 60. Nodig: 60 stemmen voor.
- Vier vijfde van 50 stemmen is 40. Nodig: 40 stemmen voor.
Staat er in uw statuten “ten minste twee derde”, dan is precies twee derde genoeg. Staat er “meer dan twee derde”, dan moet het er één meer zijn. Lees de formulering dus precies.
Wanneer is welke meerderheid nodig in een vereniging?
Voor gewone besluiten van een vereniging staat de vereiste meerderheid meestal in de statuten. Vaak is dat een volstrekte meerderheid van de uitgebrachte stemmen.
Voor een statutenwijziging geeft de wet een drempel: een besluit tot statutenwijziging vraagt ten minste twee derde van de uitgebrachte stemmen, tenzij de statuten anders bepalen (artikel 2:43 lid 1 BW). Daarnaast moet de oproeping vermelden dat een statutenwijziging wordt voorgesteld, met een termijn van ten minste zeven dagen (artikel 2:42 lid 1 BW). Dezelfde regels gelden voor een besluit tot ontbinding (artikel 2:42 lid 4 BW).
Deze regels gelden ook voor coöperaties, tenzij Titel 3 van Boek 2 iets anders bepaalt (artikel 2:53a BW). Veel statuten stellen voor zware besluiten extra eisen, zoals een quorum. Zie quorum bij de ALV en online stemmen over een statutenwijziging.
Wanneer is welke meerderheid nodig in een VvE?
In de vergadering van eigenaars worden besluiten genomen bij volstrekte meerderheid van de uitgebrachte stemmen, tenzij de statuten anders bepalen (artikel 5:127 lid 1 BW).
Voor een wijziging van de splitsingsakte, waar de statuten van de VvE deel van uitmaken, is meer nodig. Zo’n wijziging kan met medewerking van alle eigenaars. Het kan ook met medewerking van het bestuur, als de vergadering van eigenaars daartoe heeft besloten met ten minste vier vijfde van het aantal stemmen dat aan de eigenaars toekomt (artikel 5:139 BW). Dat gaat dus over alle stemmen, niet alleen de uitgebrachte. De akte kan een grotere meerderheid eisen.
In een VvE weegt een stem vaak naar breukdelen. Meer daarover in stemmen in de VvE en breukdelen. Laat bij een wijziging van de akte altijd een notaris meekijken.
Meerderheid bij het kiezen van kandidaten
Bij een bestuursverkiezing met meerdere kandidaten werkt een meerderheid anders. Met drie of meer kandidaten haalt vaak niemand meer dan de helft. Statuten lossen dat op verschillende manieren op:
- wie de meeste stemmen krijgt, is gekozen (relatieve meerderheid);
- er volgt een tweede stemronde tussen de twee kandidaten met de meeste stemmen;
- bij meerdere vacatures zijn de kandidaten met de meeste stemmen gekozen.
Staat er niets in de statuten of het huishoudelijk reglement, spreek de werkwijze dan vooraf af en zet die in de oproeping.
Veelgemaakte fouten bij het tellen
- De verkeerde basis. Twee derde van de uitgebrachte stemmen is iets anders dan twee derde van alle leden. Bij 300 leden en 90 uitgebrachte stemmen is het verschil groot. Kijk welke basis uw statuten noemen.
- Volmachten vergeten. Een gemachtigde brengt ook de stem van de volmachtgever uit. Tel die mee. Zie stemmen bij volmacht.
- Stemgewicht vergeten. Heeft niet ieder lid evenveel stemmen, tel dan de stemmen en niet de leden. De wet laat toe dat statuten aan bepaalde leden meer dan één stem geven (artikel 2:38 lid 1 BW).
- Onduidelijk over blanco. Leg vooraf vast of blanco stemmen meetellen als uitgebracht.
- Afronden naar beneden. Bij 100 uitgebrachte stemmen is 66 stemmen geen twee derde. U heeft er 67 nodig.
Een vaste telwijze, die u vooraf in de oproeping of bij de opening uitlegt, voorkomt discussie achteraf.
Wie stelt de uitslag vast?
De wet geeft de voorzitter een belangrijke rol. Het ter vergadering uitgesproken oordeel van de voorzitter over de uitslag van een stemming is beslissend, tenzij de statuten anders bepalen (artikel 2:13 lid 3 BW). Wordt dat oordeel direct betwist, dan vindt in bepaalde gevallen een nieuwe stemming plaats (artikel 2:13 lid 4 BW).
Een duidelijke telling helpt dus. Noteer per voorstel hoeveel stemmen voor, tegen en blanco zijn uitgebracht, en welke drempel gold. Zet dat in de notulen.
Meerderheden tellen met Onlinestemtool.nl
Onlinestemtool.nl telt de stemmen voor u. Per vraag kiest u het antwoordtype: Voor/Tegen/Onthouding, Ja/Nee/Blanco, Akkoord/Niet akkoord, of kandidaten kiezen. Elk lid stemt één keer per vraag met een eigen, persoonlijke stemcode, en de stem is anoniem.
Na het sluiten ziet u direct de uitslag en ontvangt u een proces-verbaal als pdf voor de notulen. Zo kan de voorzitter de uitslag uitspreken op basis van een duidelijke telling. Stemmen niet alle leden met hetzelfde gewicht, zoals bij breukdelen in een VvE, dan gebruikt u de optie weging. Probeer het in de demo.
Veelgestelde vragen
Wat is het verschil tussen volstrekte en absolute meerderheid?
Er is geen verschil. Beide betekenen meer dan de helft van de uitgebrachte stemmen.
Welke meerderheid is nodig voor een statutenwijziging?
Bij een vereniging en een coöperatie volgens de wet ten minste twee derde van de uitgebrachte stemmen, tenzij de statuten anders bepalen. Controleer altijd uw eigen statuten.
Wat gebeurt er als de stemmen staken?
Bij een volstrekte meerderheid is het voorstel dan niet aangenomen, want niemand heeft meer dan de helft. Veel statuten regelen wat er daarna gebeurt.
Welke meerderheid geldt in een VvE?
Een volstrekte meerderheid van de uitgebrachte stemmen, tenzij de statuten anders bepalen. Voor een wijziging van de splitsingsakte gelden zwaardere eisen.
Kan de stemtool gewogen stemmen tellen?
Ja, met de optie weging voor € 199 per stemming, bijvoorbeeld voor breukdelen in een VvE.
Bronnen
- Burgerlijk Wetboek Boek 2, artikel 13
- Burgerlijk Wetboek Boek 2, artikel 38
- Burgerlijk Wetboek Boek 2, artikel 42
- Burgerlijk Wetboek Boek 2, artikel 43
- Burgerlijk Wetboek Boek 2, artikel 53a
- Burgerlijk Wetboek Boek 5, artikel 127
- Burgerlijk Wetboek Boek 5, artikel 139
Dit artikel is geen juridisch advies. Leg twijfels over uw statuten voor aan uw notaris.
Lees ook
- Blanco stemmen en onthouden bij een ALV of VvE-vergadering
- Quorum bij de ALV: wat het is en wat u doet als het niet gehaald wordt
- Stemmen in de VvE: meerderheid, stemverhouding en breukdelen
- Bestuursverkiezing in de vereniging: zo kiest u een nieuw bestuur
- Statuten aanpassen voor een digitale of hybride ALV
Uw volgende stemming online regelen?
Start direct zelf met DIY, bekijk eerst de demo of vraag een offerte aan. U betaalt per stemming, zonder abonnement, met support in het Nederlands. Liever eerst bellen? 085 065 4618.